Duurzaam, Infrastructuur, Milieu

Roetfilters

Hoe schadelijk zijn (diesel)uitlaatgassen?
Volgens schattingen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) overlijden in Nederland jaarlijks mogelijk 18.000 mensen voortijdig door de vervuilde lucht die ze inademen. De schattingen kennen weliswaar een grote onzekerheid, maar vooral de voortijdige sterfte die geassocieerd wordt met kortetermijnblootstelling is in onderzoek over de hele wereld herhaaldelijk aangetoond. Daarnaast leidt luchtverontreiniging tot meer gezondheidsklachten bij mensen met luchtwegaandoeningen. In die luchtverontreiniging speelt het verkeer een grote rol, en binnen dat verkeer de auto’s (en vrachtauto’s) met dieselmotor. De uitlaatgassen van moderne dieselauto’s bevatten in vergelijking met benzineauto’s 10 maal meer stikstofoxiden (NOx) en fijn stof (roet). Vooral de roetdeeltjes worden ervan verdacht schadelijk voor de gezondheid te zijn. Binnen het fijn stof zijn het vooral de allerkleinste deeltjes die diep in de luchtwegen kunnen doordringen, en daar worden opgenomen in het bloed, waardoor zij behalve in de luchtwegen in het hele lichaam schade kunnen aanrichten. Die schade bestaat uit een verminderde longfunctie, allerlei hart- en vaatziekten en een toename van de kans op verschillende vormen van kanker.

Hoe werkt een roetfilter?
Een roetfilter bestaat uit een poreuze wand die de uitlaatgassen doorlaat, maar de roetdeeltjes tegenhoudt. Doordat de roetdeeltjes op de wand van het filter achterblijven, stoot een dieselauto met roetfilter minder schadelijke stoffen uit. Hierdoor wordt de lucht minder verontreinigd en verminderen ook de schadelijke effecten van deze luchtverontreiniging.

Hoe werkt de regeneratie van een filter?
De laag deeltjes die op de wand van het filter achterblijft wordt in de loop van de tijd dikker, waardoor de uitlaatgassen steeds meer weerstand ondervinden. Na een aantal honderden kilometers moet het roet daarom worden verwijderd. Dat gebeurt door het aangekoekte roet bij minimaal 500 ºC te verbranden tot kooldioxide en water. Dit wordt wel de (thermische) regeneratie van het filter genoemd. De uitlaatgassen van een dieselmotor halen normaal gesproken die 500 ºC echter niet. Dat betekent dat er technische kunstgrepen moeten worden uitgehaald om de uitlaatgassen op momenten dat dit nodig is heter te maken, of om de ontbrandingstemperatuur van het roet te verlagen. Hier zijn goede oplossingen voor bedacht: een optie is om met een oxidatiekatalysator het stikstofmonoxide in de uitlaatgassen voor een deel om te zetten in stikstofdioxide. Deze stikstofdioxide is zeer reactief, waardoor het roet veel gemakkelijker tot ontbranding komt. Bij de auto’s die nu met een roetfilter worden aangeboden zien we meestal combinaties van methoden om het roet tijdig te verbranden, zodat het roetfilter niet verstopt raakt.

Voor welke voertuigen kan ik een roetfilter kopen en kan ik hier ook subsidie voor ontvangen?
Voor bijna alle dieselvoertuigen, zowel nieuwe als bestaande, zijn roetfilters te koop. Voor de volgende voertuigen kunt u subsidie bij de aankoop van het roetfilter ontvangen:

  • Nieuwe dieselpersonenvoertuigen
  • Nieuwe dieseltaxi’s en -bestelwagens
  • Bestaande dieselpersonenvoertuigen en -bestelwagens
  • Bestaande dieselvrachtwagens
  • Andere dieselvoertuigen

VROM onderzoekt momenteel de mogelijkheden voor een subsidieregeling voor de binnenvaart, mobiele machines en locomotieven.

Worden roetfilters in de toekomst verplicht?
Het kabinet wilde aanvankelijk vanaf 2007 roetfilters verplicht stellen voor nieuwe voertuigen. De Europese Commissie verbood dit echter. Een dergelijke maatregel zou de interne Europese markt verstoren, vindt de Commissie, omdat Nederland daarmee dieselauto’s zonder filter de toegang tot de Nederlandse markt ontzegt. Het verplicht stellen van roetfilters zou daardoor niet eerder dan vanaf 2009 mogelijk zijn. Nederland heeft inmiddels beroep aangetekend tegen deze beslissing. Medio 2007 wordt in dit beroep een uitspraak verwacht.

Is een dieselauto met een roetfilter net zo ‘schoon’ als een benzineauto?
Qua uitstoot van roetdeeltjes is een dieselauto met een goed roetfilter vergelijkbaar met een moderne benzine-auto. De uitstoot van stikstofoxiden (NOx) is echter tot 10 maal hoger. Ook voor dieselmotoren worden nu katalysatoren ontwikkeld waarmee de uitstoot van NOx drastisch kan worden beperkt. Grootschalige toepassing van zulke katalysatoren laat nog wel enkele jaren op zich wachten. Voorlopig is een dieselauto dus nog niet ‘net zo schoon’ als een benzine-auto. Dieselauto’s hebben daarentegen wel het voordeel van een 10 à 20 procent lagere uitstoot van CO2, een gas die het broeikaseffect versterkt. Dat is weliswaar onvoldoende om het klimaatprobleem geheel op te lossen maar, ook de kleine beetjes helpen.

Waarom moet ik voor een dieselauto met roetfilter toch nog hogere motorrijtuigenbelasting en hogere BPM (aanschafbelasting) betalen?
De hogere motorrijtuigenbelasting en de hogere BPM dienen als compensatie voor de veel lagere accijns op dieselolie (in vergelijking met de accijns op benzine). Zonder die compensatie zou het voor nog veel meer mensen financieel aantrekkelijk zijn om diesel te gaan rijden, met een nog slechtere luchtkwaliteit als gevolg (zolang die diesels nog duidelijk minder ‘schoon’ zijn dan benzine-auto’s). Als over een aantal jaren alle dieselauto’s net zo ‘schoon’ zijn als benzine-auto’s is er uit milieu-oogpunt geen argument meer voor die hogere motorrijtuigenbelasting en BPM. De Rijksoverheid studeert op de mogelijkheden voor een hogere jaarlijkse motorrijtuigen belasting voor vervuilende auto’s. Voor motorrijtuigen met een roetfilter zou deze belasting dan dus lager zijn.

Als diesels zo slecht zijn voor het milieu, waarom wordt de accijns op diesel dan niet verhoogd?
Diesel is stukken goedkoper dan benzine door de veel lagere accijns (belasting). Wel is het zo dat dieselrijders een hogere motorrijtuigenbelasting en meer aanschafbelasting (BPM) betalen. Toch blijft diesel rijden relatief goedkoop. Een forse verhoging van de dieselaccijns lijkt daarom een aantrekkelijke maatregel, maar stuit op een aantal bezwaren. Het goederenvervoer over de weg (vrachtwagens) heeft eigenlijk geen alternatief voor diesel en moet concurreren op een Europese markt. Bovendien kunnen we met onze accijns niet te veel uit de pas lopen met de ons omringende landen. Anders ontstaat in de grensstreken te veel ‘tanktoerisme’. Voor wie noodgedwongen veel kilometers moet maken en toch het milieu wil sparen, is lpg een alternatief. Dat kent vergelijkbare variabele kosten als diesel, maar heeft een veel gunstiger uitstoot van zowel stikstofoxiden als fijn stof.

Als alle dieselauto’s een roetfilter zouden hebben, welk effect heeft dat dan op de roetuitstoot?
Als alle nieuwe dieselauto’s een roetfilter zouden krijgen, dan betekent dat een flink milieuvoordeel. De uitstoot van roet zou in vijf jaar tijd afnemen met 1 kiloton ( = 1 miljoen kilogram). Als alle bestaande dieselpersonenvoertuigen en -bestelwagens ook een roetfilter zouden inbouwen zou de uitstoot van roet met nog eens 4,5 kiloton afnemen.

Waarom wordt het gebruik van lpg niet meer gestimuleerd?
Lpg is inderdaad in vergelijking met diesel een milieuvriendelijke brandstof. De accijns op lpg is mede om die reden vrij laag. Vergeleken met moderne benzine-auto’s heeft lpg echter nauwelijks nog milieuvoordelen. Sterker nog, achteraf ingebouwde lpg-installaties hebben vaak een hogere uitstoot van vooral stikstofoxiden dan benzinemotoren. Doordat de prestaties van diesel- en benzinemotoren de afgelopen jaren zo sterk zijn verbeterd, is de populariteit van lpg aan het afnemen. Hoewel je als lpg-rijder dus goedkoop uit bent in vergelijking met diesel (en veel goedkoper in vergelijking met benzine), ligt het niet voor de hand om de fiscale positie van lpg nog verder te verbeteren.

Is herinvoering van de autoloze zondag niet een minstens zo effectieve maatrgel?
In Nederland worden autoloze dagen geregeld door gemeentes. De rijksoverheid bemoeit zich daar niet mee en wil dat ook niet. Het ministerie van VROM ziet invoering van een of meer autoloze zondagen per jaar vooral als een symbolisch gebaar. Het voordeel voor het milieu is nauwelijks merkbaar. Dat komt vooral doordat mensen op andere dagen juist meer gaan rijden. Ook kost zo’n maatregel veel geld, onder meer om de extra controles door onder andere de politie te bekostigen.

Waarom komt er geen verplicht roetfilter voor bussen in het openbaar vervoer en vrachtwagens?
Ook voor bussen en andere relatief vervuilende vervoermiddelen werkt de overheid aan maatregelen. Nu al zijn meer dan 1000 bussen uit het openbaar vervoer voorzien van een roetfilter. Waarschijnlijk worden dat er de komende jaren aanzienlijk meer. Daarnaast staat aardgas in de belangstelling als brandstof voor bussen. In het IJmondgebied bijvoorbeeld gaat Connexxion alleen nog met aardgasbussen rijden. Nieuwe vrachtwagens en bussen worden nu al gestimuleerd om aan de strengere Euro 4- en Euro 5-normen te voldoen, die pas later van kracht worden. Verder is op 24 maart 2006 een convenant (Zie Wetten en regels) gesloten tussen Rijk, tien steden en het bedrijfsleven om vanaf 2007 alleen nog ‘schone’ vrachtwagens toe te laten tot de zogeheten milieuzone (vaak het stadscentrum). Voor binnenvaartschepen komt er een subsidie voor schonere motoren en NOx-katalysatoren. Ook blijft Nederland zich inzetten voor scherpere internationale en Europese normen voor de uitstoot van deze motoren.

Welke maatregelen wil het kabinet nemen om de luchtkwaliteit te verbeteren?
Voor een overzicht van alle maatregelen, zie het dossier Luchtkwaliteit.

Subsidie voor nieuwe dieselpersonenvoertuigen

Wat houdt de subsidieregeling voor roetfilters op nieuwe personenvoertuigen precies in?
Sinds 1 juni 2005 wordt de aankoop van een nieuwe dieselauto met een roetfilter fiscaal gestimuleerd met 600 euro korting op de belasting personenauto’s motorrijwielen (BPM). Deze korting wordt door de auto-importeur voorgeschoten en later via de dealer aan de klant doorberekend. Het enige wat u als klant dus hoeft te doen is het bestellen van een dieselauto met een roetfilter die aan de gestelde eisen voldoet. Of een type auto met roetfilter aan de gestelde eisen voldoet, is bekend bij de importeur. De RDW (Dienst Wegverkeer, zie Meer info) voert hierop toezicht uit. Een overzicht van dieselauto’s met roetfilter is te vinden via de site van de ANWB: http://web.archive.org/web/20070609201102/http://www.anwb.nl/

Waarom zou ik een nieuwe dieselpersonenauto met roetfilter kopen?
Een diesel met roetfilter is beter voor het milieu. Een roetfilter houdt negentig procent van het roet tegen dat normaal in de lucht terecht komt. Bovendien hoeft een roetfilter u niets extra’s te kosten. Sterker nog: op termijn kan het u per saldo geld opleveren. Dankzij de subsidieregeling voor roetfilters zijn dieselauto’s met en zonder roetfilter ongeveer even duur. Bovendien, zo is de verwachting, zullen auto’s met roetfilter over enkele jaren een veel hogere inruilwaarde hebben dan auto’s zonder filter. Alleen al om die reden lijkt een roetfilter op dit moment een verstandige investering.

Mijn pas gekochte diesel heeft al een roetfilter. Kan ik alsnog subsidie krijgen?
Of u in aanmerking komt voor de subsidie, hangt af van het moment waarop het kentekenbewijs is tenaamgesteld. Voor personenvoertuigen geldt dat de tenaamstelling na 31 mei 2005 had moeten plaatsvinden. Voor BPM vrijgestelde voertuigen geldt dat het kentekenbewijs na 31 maart 2006 moet zijn tenaamgesteld.

Subsidie voor nieuwe dieseltaxi’s en -bestelwagens

Wat houdt de roetfilterregeling voor nieuwe bestelwagens en taxi’s precies in?
Deze regeling is op 1 april 2006 ingevoerd. De regeling geldt voor alle voertuigen die geen BPM betalen, zoals bestelwagens tot en met 3500 kg, gehandicaptenvervoer, taxi’s, etc. De subsidie bedraagt 400 euro. Voorwaarde om hiervoor in aanmerking te komen is dat de uitstoot van fijn stof niet meer mag bedragen dan 5 milligram per kilometer (dit moet blijken uit de registratie bij de RDW). De subsidieregeling voor taxi’s en bestelauto’s met roetfilter loopt van 1 april 2006 tot en met 31 december 2010. Voor 2007 heeft VROM zo’n 10 miljoen euro beschikbaar. De subsidie is aan te vragen via SenterNovem: http://web.archive.org/web/20070609201102/http://www.senternovem.nl/stb

Subsidie voor bestaande dieselpersonenvoertuigen en -bestelwagens

Wat houdt de subsidie voor achteraf-inbouw (retrofit) van roetfilters op bestaande personenvoertuigen en bestelwagens in?
Deze subsidieregeling is bedoeld om eigenaren van voertuigen met een dieselmotor te stimuleren een retrofit roetfilter in te bouwen. Alle soorten diesels vallen onder deze regeling. De subsidieregeling is op 1 juli 2006 van start gegaan. Vanaf die datum krijgt u bij de aankoop en inbouw van een roetfilter bij een APK-garage tijdelijk 500 euro korting op de totale rekening. Dit bedrag dekt 60 tot 100 procent van de kosten van een roetfilter, de overige kosten zijn voor rekening van de eigenaar. Na verloop van tijd (datum is nog niet bekend) verlaagt VROM de subsidie met 100 euro. Alleen bij een gecertificeerd roetfilter heeft u recht op de 500 euro korting.

Hoe kan ik voor mijn filter een certificering verkrijgen?
Fabrikanten van roetfilters dienen hun filters voor een certificering aan te bieden bij de RDW. Meer informatie kunt u vinden op http://web.archive.org/web/20070609201102/http://www.rdw.nl/nl/voertuigbranche/rdw_erkenningen/apk_erkenning/regeling_retrofit_roetfilters.htm. In de regeling typegoedkeuringseisen staan de eisen voor de roetfilters opgenomen. Download deze regeling (pdf, 122 KB).

Voor welke voertuigen kan ik een roetfilter krijgen?
In principe komen alle motorvoertuigen met een dieselmotor vanaf bouwjaar 1992 in aanmerking voor de subsidieregeling. Waarschijnlijk kan alleen op dieselauto’s vanaf het bouwjaar 1995 een roetfilter ingebouwd worden. Op oudere diesels is dit technisch vaak niet mogelijk. Voorwaarde voor het inbouwen van een roetfilter is wel dat er een gecertificeerd filter op de markt is. Momenteel is er voor ongeveer 50 procent van de dieselvoertuigen een gecertificeerd filter op de markt. Dit percentage stijgt nog elke week. Doe de Roetfilter Check en kijk of er voor uw voertuig een geschikt filter op de markt is. Mocht het merk en model van uw auto niet in de lijst voorkomen, probeer het dan later nog eens. De lijst wordt elke twee weken bijgewerkt.

Wie mag het roetfilter in mijn personenauto of bestelwagen inbouwen?
Alleen een gecertificeerd garagebedrijf mag roetfilters inbouwen. APK-keuringsstations kunnen zich hiervoor aanmelden bij SenterNovem door middel van ondertekening van een contract. SenterNovem heeft alle APK-keuringstations per mailing een contract gestuurd. Als het APK-keuringstation besluit dit contract getekend te retourneren aan SenterNovem wordt dit station geregistreerd als APK-keuringstation. Het mag dan subsidie aanvragen over de ingebouwde roetfilters. Ook krijgt het station toegang tot een speciaal afmeldscherm bij de RDW. De roetfilters kunnen daar worden afgemeld. Meer informatie vindt u op website van SenterNovem: http://www.senternovem.nl/SRP.

Hoe kan ik subsidie aanvragen voor het achteraf inbouwen van een roetfilter?
Subsidie aanvragen voor deze regeling is voor de autobezitter niet nodig. Als voertuigeigenaar hoeft u namelijk niets te doen om voor de subsidie in aanmerking te komen. Het APK-keuringstation, dat de roetfilter inbouwt, is verplicht de subsidie van 500 euro in zijn geheel op de inbouwfactuur in mindering te brengen. De gecertificeerde inbouwer kan vervolgens de subsidie aanvragen door middel van een bij SenterNovem verkrijgbaar aanvraagformulier. De aanvraag gebeurt op basis van de factuur en de afmelding bij de RDW. Het APK-keuringstation ontvangt de 500 euro subsidie per roetfilter van SenterNovem. Gestreefd wordt de aanvraag binnen 4 weken na binnenkomst af te handelen. Meer informatie vindt u op website van SenterNovem: http://www.senternovem.nl/SRP

Waarom zou ik op mijn oude dieselpersonenauto of dieselbestelwagen een roetfilter zetten?
Een diesel met roetfilter is beter voor het milieu. Een roetfilter op een bestaande diesel houdt 30 tot 70 procent van het roet tegen dat normaal in de lucht terecht komt. Bovendien hoeft een roetfilter u niet veel extra’s te kosten. Sterker nog: op termijn kan het u per saldo geld opleveren. Dankzij de subsidieregeling voor roetfilters zijn dieselauto’s met en zonder roetfilter ongeveer even duur. Bovendien, zo is de verwachting, zullen auto’s met roetfilter over enkele jaren een veel hogere inruilwaarde hebben dan auto’s zonder filter. Alleen al om die reden lijkt een roetfilter op dit moment een verstandige investering. Daarbij komt dat het milieuzoneconvenant (zie ook http://www.milieuzones.nl/) naar verwachting al in 2008 wordt uitgebreid met bestelwagens. U mag dan met uw dieselbestelwagen alleen de milieuzones binnenrijden als u een roetfilter heeft.

Moet ik het filter op mijn voertuig vervangen en krijg ik daar subsidie voor?
Een roetfilter dat achteraf ingebouwd is op een bestaande diesel, is in principe onderhoudsvrij. De techniek is anders dan die van filters op nieuwe voertuigen. De fabrikant van het filter moet garanderen dat het filter minimaal 80.000 km meegaat, maar in de praktijk zal het filter een autoleven lang mee gaan.

Vervalt de garantie van het voertuig na inbouw van een roetfilter in een personenauto of bestelwagen?
Sommige dealers zeggen dat de gehele garantie van het voertuig vervalt als er zonder toestemming een roetfilter onder het voertuig wordt gebouwd. Zij kunnen dit niet zomaar stellen. Mocht er na inbouw van het filter een gebrek aan het voertuig zijn, dan zal de autoproducent/dealer het gebrek aan het voertuig vrijwel altijd moeten vergoeden. Tenzij het gebrek aantoonbaar door het roetfilter wordt veroorzaakt, dan zal de filterfabrikant en/of de inbouwer verantwoordelijk zijn voor de kosten (zie ook de ANWB-site: http://www.anwb.nl/).
Het ministerie van VROM subsidieert alleen roetfilters waarvan de kwaliteit gewaarborgd is door een technische typegoedkeuring van de Dienst voor het Wegverkeer (RDW). Als er een roetfilter met een typegoedkeuring wordt gemonteerd, dan mag worden aangenomen dat de fabrikant van het filter met alle technische en typegoedkeuringseisen van de auto rekening heeft gehouden. Er zijn geen redenen om te denken dat het roetfilter defecten aan motor of het uitlaastgassysteem zal veroorzaken.
Mocht toch schade aan de motor optreden, en de autoproducent/dealer vindt dat de oorzaak daarvan bij het filter ligt, dan kan de autoproducent/dealer kosteloos herstel (dus garantie) weigeren. De filterfabrikant en/of de inbouwer moet dan de kosten vergoeden. Echter, als zich een gebrek/schade aan de auto voordoet waarbij geen verband te vinden is tussen het gebrek/schade en het roetfilter, kan de klant zich beroepen op de redelijkheid en billijkheid. Het is niet redelijk de garantie uit te sluiten als het gebrek/schade niets te maken heeft met het aangebrachte roetfilter. Als je een roetfilter hebt aangebracht en je bumper laat los, dan zou het nogal vreemd zijn om te stellen dat de garantie niet van toepassing is, omdat die twee zaken niets met elkaar te maken hebben.

Zijn achteraf ingebouwde roetfilters schadelijk voor de gezondheid?
Roetfilters zijn zeer effectief om de uitstoot van fijn stof terug te dringen en zijn dus nodig voor de gezondheid. Volgens een onderzoeker van de TU Delft zouden aan retrofit-roetfilters gezondheidsrisico’s kleven. Door deze filters zouden namelijk zeer fijne schadelijke stofdeeltjes in de lucht komen. Echter, deze risico’s zijn slechts gebaseerd op vermoedens, niet op wetenschappelijk onderzoek. De resultaten van een wetenschappelijk vooronderzoek dat is uitgevoerd door TNO weerleggen deze vermoedens. Zowel het RIVM als TNO, experts op het gebied van schadelijke uitlaatgassen, komen tot de conclusie dat roetfilters vrijwel zeker per saldo positief zijn voor de gezondheid. Volgens minister Cramer is er daarom geen reden voor ongerustheid of voor het nemen van draconische maatregelen zoals het stopzetten van de subsidieregeling voor achteraf ingebouwde roetfilters. Voor meer info, lees de Kamerbrief van 16 april 2007 (zie Kamerstukken).

Blijft de subsidieregeling voor retrofit-roetfilters bestaan?
Ja. Op basis van de conclusies van het RIVM en TNO  vindt VROM het wijs om de subsidieregeling door te zetten. En wel om de volgende redenen:

  • Nederland heeft retrofit-roetfilters nodig om de luchtkwaliteitproblematiek te verminderen.
  • De negatieve effecten zijn vermoedens, verschijnselen die in theorie kunnen plaatsvinden. Ze zijn niet op wetenschappelijk onderzoek gebaseerd. Op basis van zo veel onzekerheid kunnen geen beslissingen worden genomen.
  • Roetfilters zijn vrijwel zeker per saldo positief voor de gezondheid. Zelfs al zou de uitstoot van enkele schadelijke uitlaatgassen door retrofit-roetfilters toenemen, dan zal de totale gezondheidsbalans toch positief zijn.

Vindt er nog onderzoek plaats naar eventuele gezondheidseffecten van dergelijke filters?
VROM doet waar nodig verder onderzoek naar mogelijke negatieve en positieve effecten. Zo ook naar dit mogelijke risico. TNO onderzoekt op dit moment, in opdracht van VROM, welke deeltjes precies uit het filter komen en wat voor invloed deze deeltjes op de gezondheid hebben. Het onderzoek dient om het mogelijke effect te becijferen en – als daar aanleiding voor is – eisen te stellen aan de uitstoot van deze uitlaatgassen. Het onderzoek is rond 1 september 2007 af. Mocht op wetenschappelijk gefundeerde wijze onverhoopt toch blijken dat deze filters per saldo een negatief effect zouden hebben, dan zal VROM haar beleid uiteraard aanpassen (extra eisen stellen of stoppen met de regeling). Op basis van de huidige gegevens is daar nu echter geen aanleiding voor.

Subsidie voor bestaande dieselvrachtwagens

Wat houdt de subsidie voor achteraf-inbouw (retrofit) van roetfilters op bestaande vrachtwagens in?
Deze subsidie stimuleert eigenaren van vrachtwagens, bussen en zware bestelwagens (zwaarder dan 3.500 kg) met een dieselmotor om achteraf een roetfilter in te laten bouwen. De subsidieregeling is op 1 oktober 2006 van start gegaan. Vanaf die datum krijgt u bij de aankoop en inbouw van een roetfilter bij een APK1-garage een korting van ongeveer 70-90 procent op de totale rekening. De korting hangt af van het motorvermogen en het soort filter dat u op uw vrachtwagen laat inbouwen.

Waarom zou ik op mijn oude dieselvrachtwagen een roetfilter zetten?
Een diesel met roetfilter is beter voor het milieu. Bovendien hebben het Rijk, tien belangrijke steden en het bedrijfsleven het convenant ‘Stimulering schone vrachtauto’s en milieuzonering’ afgesloten (zie Wetten en regels). Het convenant moet ertoe leiden dat vanaf 1 juli 2007 in de ‘milieuzones’ (vaak de stadscentra) van de deelnemende gemeenten alleen vrachtwagens worden toegelaten die voldoen aan verscherpte eisen voor de uitstoot van schadelijke uitlaatgassen (fijn stof en NO2). Dit betekent dat alleen euro 2- en 3-vrachtauto’s met een roetfilter en de nieuwste vrachtauto’s (euro 4 en euro 5) de milieuzone in mogen. Vanaf 2010 gaan nog strengere eisen gelden (euro 4-norm). Die gelden ook voor het wagenpark van de deelnemende gemeenten. Voor meer informatie over milieuzones, kijk op www.milieuzones.nl

Welke soorten filters zijn er?
Er zijn drie soorten filters die u op uw vrachtwagen kan plaatsen:

  • een half-open filter (stoot 50% minder roetdeeltjes uit);
  • een passief gesloten filter (stoot 90% minder roetdeeltjes uit);
  • een periodiek regenerend filter (stoot 90% minder roetdeeltjes uit).

Het verschil in de filters zit naast de lagere uitstoot van roet ook in de manier waarop het filter wordt schoongebrand. De roetdeeltjes blijven namelijk achter in het roetfilter. Als de uitlaatgassen heet genoeg zijn, verbranden deze achtergebleven deeltjes. Daardoor wordt het filter weer schoon (regenereert). Bij half-open en passief gesloten filters regenereert het filter bij hoge snelheden. In een periodiek regenererend systeem wordt de temperatuur kunstmatig verhoogd, waardoor het filter altijd schoon gebrand kan worden. Waarschijnlijk gaat de overheid vanaf de tweede helft van 2007 ook subsidie verstrekken voor filters die minder roet en stikstofoxide (NOx) uitstoten.

Welk filter moet ik op mijn vrachtwagen plaatsen?
Dat ligt eraan hoe u de vrachtwagen, bus of bestelwagen gebruikt. Met een half-open filter houdt uw voertuig toegang tot de milieuzones. Voor de Arbeidsinspectie zijn echter ook maatregelen vereist waardoor minimaal 70 procent van de roetdeeltjes wordt tegengehouden. Voertuigen die moeten voldoen aan de eisen van de Arbeidsinspectie, dienen met een gesloten filter (passief of periodiek regenererend) te rijden.
Vrachtwagens die alleen binnen de stad gebruikt worden, zijn temperatuurkritisch: binnen een stad worden meestal geen hoge snelheden gehaald en het is de vraag of de temperatuur van de uitlaatgassen hierdoor hoog genoeg is om het filter te regenereren. De verwachting is dat half-open filters geschikt zijn als het om stedelijke distributie gaat. Dit geldt alleen als uw voertuig niet aan de arbo-eisen hoeft te voldoen (ga dit voor uw eigen situatie na), een half-open filter vermindert het aantal roetdeeltjes immers met 50 procent.
Vrachtwagens die op de snelweg rijden, hebben veel vermogen nodig en de uitlaatgassen halen de vereiste hoge temperatuur dan wel. Passief gesloten filters of half-open filters zijn dus geschikt voor vrachtwagens die zich veel op de snelweg begeven. Vanuit arbo-overwegingen heeft een gesloten filter (passief of periodiek regenererend) de voorkeur, vanwege het hogere percentage roetdeeltjes dat zo’n filter tegenhoudt.
U krijgt alleen subsidie als u een gecertificeerd filter in laat bouwen. Kijk voor een overzicht van gecertificeerde filters op http://www.senternovem.nl/srv.

Welk filter is het meest geschikt voor een vuilnisophaalwagen?
Het gebruik van roetfilters op vuilniswagens is ook temperatuurkritisch. Deze voertuigen bereiken immers in de wijken waar zij rijden geen hoge snelheden. Met een lage belasting van het voertuig zijn half-open en gesloten filters niet zonder meer zelf-regenererend. Als een vuilniswagen buiten de stad naar de vuilstort moet, dan wordt de vereiste temperatuur vaak wel gehaald om het roetfilter te kunnen schoonbranden.
Half-open filters kunnen – mits de vereiste temperatuur gehaald wordt – goed functioneren. In verband met de arbeidsomstandigheden van werknemers eist de Arbeidsinspectie echter een maatregel die minimaal 70 procent van de roetdeeltjes tegenhoudt. Een half-open filter voldoet niet aan deze eis.
Passief gesloten filters worden op vuilniswagens bijna niet toegepast, omdat deze toepassing te temperatuurkritisch is. Bij te grote twijfels over de temperatuur, of als zeker is dat de temperatuur niet gehaald wordt, worden vaak (de duurdere) periodiek regenererende filters gemonteerd. In deze filters wordt de temperatuur kunstmatig verhoogd, waardoor het filter altijd kan regenereren. Deze maatregel zal op vrijwel alle vuilniswagens goed functioneren en voldoet bovendien aan de arbo-eisen.

Hoe kan ik voor mijn filter een certificering verkrijgen?
Fabrikanten van roetfilters dienen hun filters voor een certificering aan te bieden bij de RDW. Meer informatie kunt u vinden op http://web.archive.org/web/20070609201102/http://www.rdw.nl/nl/voertuigbranche/rdw_erkenningen/apk_erkenning/regeling_retrofit_roetfilters.htm. In de regeling typegoedkeuringseisen voor dieselvrachtwagens staan de eisen voor de roetfilters opgenomen. Download deze regeling (pdf, 193 KB).

Hoeveel subsidie krijg ik voor mijn roetfilter?
Dat hangt af van het motorvermogen (kW) en het type filter (zie onderstaande tabel). De subsidie voor een half-open en passief gesloten filter dekt ongeveer 85% van de totale kosten (filter en inbouw). De overige kosten komen voor uw eigen rekening. Bij de periodiek regenererende filters draagt u een hoger percentage zelf bij.

  3500 kg<TMM*=5000 kg TMM>5000 kg
<150 kW
TMM>5000 kg
150-225 kW
TMM>5000 kg
> 225 kW
1. halfopen filter € 1.000,- € 2.250,- € 4.250,- € 6.250,-
2. gesloten filter € 2.000,- € 5.000,- € 7.000,- € 9.000,-
3. periodiek regenererend filter € 2.500,- € 6.000,- € 8.000,- €10.000,-

*TMM = toegestane maximum massa

Wie mag het roetfilter in mijn vrachtwagen inbouwen?
Alleen een gecertificeerd APK1-keuringstation mag roetfilters inbouwen in uw vrachtwagen. APK1-keuringstations kunnen zich hiervoor aanmelden bij SenterNovem. SenterNovem heeft alle APK1-keuringstations hierover informatie en een contract gestuurd. APK1-keuringstations die het contract getekend terugsturen, mogen subsidie aanvragen om roetfilters in te bouwen. Een overzicht van gecertificeerde APK1-keuringstations vindt u hier. De Dienst voor het Wegverkeer (RDW) controleert de inbouw van de filters middels een steekproef. De RDW registreert goed ingebouwde filters in het kentekenregistratiesysteem.
Meer informatie vindt u op de website van SenterNovem: www.senternovem.nl/SRV.

Hoe kan ik subsidie aanvragen om achteraf een roetfilter in te bouwen?
Bezitters van vrachtwagens hoeven deze subsidie niet aan te vragen. Het APK1-keuringstation, dat de roetfilter inbouwt, moet de subsidie op de factuur in mindering brengen. Het station vraagt de subsidie aan bij SenterNovem. Het APK1-keuringstation ontvangt per roetfilter subsidie van SenterNovem. SenterNovem streeft ernaar de aanvraag binnen 4 weken af te handelen.
Meer informatie vindt u op website van SenterNovem: http://www.senternovem.nl/SRV

Vervalt de garantie van het voertuig na inbouw van een roetfilter in een vrachtwagen?
Sommige dealers zeggen dat de gehele garantie van het voertuig vervalt als er zonder toestemming een roetfilter onder het voertuig wordt gebouwd. Zij kunnen dit niet zomaar stellen. Mocht er na inbouw van het filter, een gebrek aan het voertuig zijn, dan zal de autoproducent/dealer het gebrek aan het voertuig vrijwel altijd moeten vergoeden. Tenzij het gebrek aantoonbaar door het roetfilter wordt veroorzaakt, dan zal de filterfabrikant en/of de inbouwer verantwoordelijk zijn voor de kosten.
Het ministerie van VROM subsidieert alleen roetfilters waarvan de kwaliteit gewaarborgd is door een technische typegoedkeuring van de Dienst voor het Wegverkeer (RDW). Als er een roetfilter met een typegoedkeuring wordt gemonteerd, dan mag worden aangenomen dat de fabrikant van het filter met alle technische en typegoedkeuringseisen van de auto rekening heeft gehouden. Er zijn geen redenen om te denken dat het roetfilter defecten aan motor of het uitlaastgassysteem zal veroorzaken.
Mocht toch schade aan de motor optreden, en de autoproducent/dealer vindt dat de oorzaak daarvan bij het filter ligt, dan kan de autoproducent/dealer kosteloos herstel (dus garantie) weigeren. De filterfabrikant en/of de inbouwer van het filter moet dan de kosten vergoeden. Echter, als zich een gebrek/schade aan de auto voordoet waarbij geen verband te vinden is tussen het gebrek/schade en het roetfilter, kan de klant zich beroepen op de redelijkheid en billijkheid. Het is niet redelijk de garantie uit te sluiten als het gebrek/schade niets te maken heeft met het aangebrachte roetfilter. Als je een roetfilter hebt aangebracht en je bumper laat los, dan zou het nogal vreemd zijn om te stellen dat de garantie niet van toepassing is, omdat die twee zaken niets met elkaar te maken hebben.

Subsidie voor nieuwe dieselvrachtwagens (euro 5)

Komt er ook een subsidie voor roetfilters op nieuwe vrachtwagens en bussen?
Nee. Het kabinet stimuleert geen roetfilters op nieuwe vrachtwagens. Wel stimuleert het kabinet schonere vrachtwagens, waarvan de motoren voldoen aan strengere normen dan de Europese normen die nu verplicht zijn (zogenaamde euronormen). Sinds 1 oktober 2006 is de euro 4-norm voor vrachtwagens verplicht. Het kabinet stimuleert daarom vrachtwagens met een euro 5-motor (euro 5-vrachtwagens stoten bijna 50 procent minder NOx uit dan euro 4- vrachtwagens).

Wat houdt de subsidieregeling voor euro 5-voertuigen en EEV in?
Als u na 1 oktober 2006 een euro 5-vrachtwagen of bus koopt, ontvangt u 2.500 euro subsidie. Deze subsidie kunt u aanvragen bij SenterNovem nadat het kenteken op naam is gezet. Na afgifte van het kentekenbewijs heeft u drie maanden de tijd om de subsidie aan te vragen. Meer informatie op http://web.archive.org/web/20070609201102/http://www.senternovem.nl/euro5. Voor een voertuig dat voldoet aan de EEV-norm, ontvangt u 5.000 euro. 

Krijg ik subsidie als ik voor 1 oktober 2006 een vrachtwagen of bus met euro 4 of 5-motor heb gekocht?
Nee. Als u voor 1 oktober 2006 heeft besloten om een euro 4- of euro 5-vrachtwagen aan te schaffen, dan krijgt u geen subsidie. U kunt wel een extra korting op uw vennootschapsbelasting via de milieu-investeringsaftrek (MIA) krijgen.
Meer informatie op: http://www.senternovem.nl/euro5.

Subsidie voor andere dieselvoertuigen

Komt er ook een subsidie voor andere dieselvoertuigen?
Dat is nog niet bekend. VROM onderzoekt de mogelijkheden voor een subsidie op roetfilters voor binnenvaartschepen en locomotieven.

Komt er ook een subsidie voor mobiele werktuigen?
Er zijn veel verschillende mobiele werktuigen, die sterk uiteenlopen in vermogen, toepassingen en mogelijkheden om hun uitstoot te verminderen. VROM inventariseert deze gegevens en kijkt welke maatregelen om de uitstoot te verminderen met subsidie kunnen worden bevorderd. Hoogstwaarschijnlijk start in het vierde kwartaal van 2007 een subsidieregeling voor mobiele werkmachines.Voor een aantal mobiele werktuigen in de range van 37 tot 75 kW bestaat tot 1 januari 2008 de mogelijkheid van de MIA/VAMIL-regeling gebruik te maken.

Waarom subsidieert VROM niet het combi-filter (roetfilter en NOx-katalysaor in één)?Het is een misverstand dat de katalysator gericht is op het verwijderen van stikstofoxiden (NOx). De standaardkatalysator van vrijwel alle (jongere) dieselauto’s is een oxidatiekatalysator. Dat betekent dat hij alleen koolmonoxide (CO), koowaterstoffen en roetdeeltjes verbrandt, en de NOx ongemoeid laat. Wel zet zo’n oxidatiekatalysator een deel van de stikstofmonoxide (NO) om in stikstofdioxide (NO2). Die stikstofdioxide is van belang voor het schoonbranden van het filter. Om die reden is het van belang dat de oxidatiekatalysator goed functioneert. Daarom wordt door sommige producenten van roetfilters aanbevolen om onder meer bij auto’s met veel kilometers op de teller in combinatie met het roetfilter ook een nieuwe katalysator te plaatsen.
Overigens bestaan er wel katalysatoren die NOx kunnen verwijderen. Het is ook mogelijk om die achteraf op dieselmotoren aan te brengen. Het gaat dan echter om dure en complexe systemen, die naar verwachting alleen op vrachtwagens en bussen rendabel zullen zijn. Het ministerie van VROM werkt aan een subsidieregeling voor zulke NOx-katalysatoren op vrachtwagens en bussen. Het is de bedoeling dat die regeling nog voor de zomer van 2007 in werking treedt.

Vind je dit interessant? Deel het dan met je netwerk.



One Response to “Roetfilters”

  1. On 19/01/2011 at 9:31 pm Nelya responded with... #

    op 150000km werd de roetfilter vervangen. totale kosten waren €1074. in dit geval kom ik zeker niet in aanmerking van de subsidie.

Add your response