Afwijken van het bestemmingsplan, Nieuws Ruimtelijke Ordening, Wabo, Weblog, Wet & Regelgeving

Bestemmingsplanafwijkingen onder de Wabo, Binnenplanse afwijking

Met het in werking treden van de Wabo per 1 oktober 2010 wordt de mogelijkheid om een binnenplanse ontheffing (artikel 3.6 Wro) te verlenen overgeheveld naar de Wabo (artikel 2.12, lid 1, sub a onder 1). Hierdoor komen mogelijk een groot aantal gemeenten in tijdnood.

Bij een binnenplanse ontheffing (onder de Wabo een binnenplanse afwijking) zijn de regels waarbinnen de afwijking kan worden toegestaan opgenomen in het bestemmingsplan zelf. Veelal is ook de te volgen procedure opgenomen. Juist indien de procedure is opgenomen in het bestemmingsplan kunnen een groot aantal gemeente in de knel raken.

In artikel 3.7 Wabo is aangegeven dat bij een binnenplanse afwijking de reguliere voorbereidingsprocedure van toepassing is. Hierbij hoeft, in tegenstelling tot de uitgebreide voorbereidingsprocedure, geen ontwerp besluit ter inzage gelegd te worden. De reguliere voorbereidingsprocedure heeft een behandeltermijn van 8 weken welke eenmaal met maximaal 6 weken kan worden verlengd.

Veelal is de in het bestemmingsplan opgenomen procedure voor een binnenplanse ontheffing gekoppeld aan de Uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afdeling 3.4 Awb). Hierbij dient een ontwerp besluit gedurende 6 weken ter inzage worden gelegd. Bij de binnenplanse afwijking onder de Wabo ontstaat hierdoor juist het probleem. Hoe kan een binnenplanse afwijking binnen maximaal 14 weken onder de Wabo worden afgehandeld indien een ontwerp besluit gedurende 6 weken ter inzage gelegd moet worden.

Het antwoord kan gevonden worden in enerzijds het zeer strak plannen van de ontheffing maar dan nog blijft de behandeltermijn zeer krap. Zeker als er zienswijzen tegen het ontwerp worden ingediend. De oplossing moet mijns inziens eerder gevonden worden in het schrappen van de betreffende bepalingen uit het gemeentelijke Handboek bestemmingsplannen en bij de nog te actualiseren bestemmingsplannen. Mocht de gemeente reeds beschikken over geactualiseerde bestemmingsplan moet de oplossing gevonden worden in een paraplubestemmingsplan waarmee de betreffende bepalingen uit de bestemmingsplannen worden gehaald. Met deze oplossingen wordt tevens in lijn gehandeld van de Wabo aangezien dergelijke bestemmingsplanafwijkingen voorzienbaar zijn. Gelet hierop is de terinzagelegging van een ontwerpbesluit niet noodzakelijk.

Buitenplanse kleine afwijking

Ook de zogenaamde kruimelgevallen (ontheffing op basis van artikel 3.23 Wro jo artikel 4.1.1 Bro) gaan over naar de Wabo. Op een flink aantal punten worden de ontheffingsmogelijkheden verruimd. Dit in combinatie met de verruimde mogelijkheden voor het vergunningsvrije bouwen maakt het voor veel gemeenten noodzakelijk het geldende ontheffingenbeleid te herzien en aan te passen aan de nieuwe regelgeving. Temeer omdat met actueel beleid en eventuele mandatering van de bevoegdheid naar de frontoffice vergunningen sneller verleend kunnen worden.

Buitenplanse afwijking

Met de komst van de Crisis en herstelwet zijn er al een aantal aanpassingen doorgevoerd met betrekking tot het projectbesluit. Met de komst van de Wabo vinden er meer ingrijpende wijzigingen plaats met betrekking tot het projectbesluit. Belangrijke wijziging is dat het college van B&W bevoegd gezag wordt voor de buitenplanse afwijking (projectbesluit) maar dat de gemeenteraad een verklaring van geen bedenkingen moet afgeven. Door deze af te geven verklaring kan een knelpunt ontstaan indien de gemeenteraad geen categorieën heeft aangewezen waarin een verklaring niet noodzakelijk is of wanneer het college een project dat niet past binnen de categorieën wil realiseren middels het toestaan van een buitenplanse afwijking.

Binnen de uitgebreide procedure onder de Wabo dient een beslissing binnen 32 weken (26 weken met een verlening van maximaal 6 weken) genomen te worden. Binnen deze periode dient het ontwerpbesluit gedurende 6 weken (conform afdeling 3.4 Awb) ter inzage gelegd te worden. Bij dit ontwerpbesluit dient de verklaring van geen bedenkingen gevoegd te zijn. Als het project niet past binnen de aangewezen categorieën dient u dus eerst naar de raad te gaan voordat een ontwerpbesluit ter inzage gelegd kan worden. Na deze termijn zal u nogmaals naar de raad moeten om de definitieve verklaring van geen bedenkingen te verkrijgen.

Op basis van mijn ervaringen bij gemeenten, wordt het een hele procedurele en planningstechnische uitdaging om binnen de maximale periode van 32 weken 2 maal naar de raad te gaan, de ruimtelijke onderbouwing op te (laten) stellen, onderzoek te doen en het ontwerpbesluit 6 weken ter inzage te leggen. Om deze uitdaging goed het hoofd te kunnen bieden, zijn er een aantal opties.

Naar aanleiding van de procedurele uitdaging kan natuurlijk al eerste overwogen worden de raad te verzoeken de categorieën waarvoor geen verklaring van geen bedenkingen noodzakelijk is te verruimen. Dit kan echter op politieke weerstand stuiten zeker als er recent categorieën zijn aangewezen.

De tweede mogelijkheid is het totaal niet meer (willen) voeren van afwijkingsprocedure. Los van de juridische vraag of dit haalbaar is, kan je jezelf afvragen of er echt geen situaties zijn waarbij je wel een afwijkingsprocedure wilt hanteren. Temeer omdat een buitenplanse afwijking bepaalde voordelen heeft.

Meeste kans van slagen heeft in mijn ogen de 3e en laatste mogelijkheid en dat is het stimuleren van vooroverleg. Op het moment dat een initiatiefnemer en gemeente reeds vroegtijdig met elkaar in contact treden, kan een op hoofdlijnen uitgewerkt plan de basis zijn voor een te sluiten intentieovereenkomst. Veelal zijn er tekeningen die gekoppeld worden aan deze overeenkomst. Waarom deze overeenkomst inclusief tekeningen niet voorleggen aan de gemeenteraad en ze, al dan niet met randvoorwaarden of nadere kaders, te laten besluiten dat een verklaring van geen bedenkingen niet noodzakelijk is?

Door: Hans Stam (consultant NIG RO)

Juridische hulp ruimtelijke ordening

Wilt u een ruimtelijk plan realiseren of juist tegenhouden?

Bent u op zoek naar juridisch advies op het gebied van de ruimtelijke ordening?

Val dan het onderstaande formulier in waarna een specialist ruimtelijke ordening zo spoedig mogelijk contact met u opneemt.

[customcontact form=1]

Vind je dit interessant? Deel het dan met je netwerk.



3 Responses to “Bestemmingsplanafwijkingen onder de Wabo, Binnenplanse afwijking”

  1. On 03/11/2010 at 7:32 am Wilco van der Kint responded with... #

    Ik zie niet in waarom de verklaring van geen bedenkingen bij het ontwerp-besluit ter visie moet worden gelegd. Er is nog geen verklaring van geen bedenkingen en dus hoeft hij niet ter visie te worden gelegd. Het college kan in het ontwerp-besluit wel uitgaan van de premisse dat deze verklaring wordt afgegeven, maar zij hoeft m.i. niet vooraf na te gaan of de gemeenteraad hiertoe al dan niet bereid is. Als de gemeenteraad besluit om die alsnog niet af te geven betekent dat de aanvraag wordt geweigerd en dat hiertegen rechtstreeks beroep mogelijk is.

  2. On 24/11/2010 at 3:06 pm Julian Day responded with... #

    Mee eens Wilco. Ik zie ook wel eens de term ontwerp-vvgb voorbijflitsen met de mededeling dat die met het ontwerp-besluit ter inzage moet worden gelegd (boekwerk Wabo in de praktijk bijvoorbeeld). Maar ik zie dat niet terug in de regelgeving. Heeft iemand het verlossende woord?

  3. On 14/03/2011 at 8:29 am René van der Linden responded with... #

    De ontwerp vvgb moet ter inzage worden gelegd omdat een ieder een zienswijze kan indienen tegen de voorschriften die de raad voornemens zijn op te nemen (inclusief het college als het college vindt dat de door de raad ogenomen voorschriften niet uitvoerbaar zijn bijvoorbeeld). Lang leve het dualisme. Ik heb niet het verlossende woord maar volgens mij is dit gewoon een Awb verhaal.