Ruimte voor ruimte regeling (Pact van Brakkestein) in Rijnwaarden
Naar aanleiding van een artikel in het bedrijfsblad van Bouwfonds heb ik kennis genomen van 10 jaar ervaring met de Ruimte voor ruimte regeling (ook wel het Pact van Brakkestein genoemd). In het artikel wordt verwezen naar een gratis te downloaden boekje over debetreffende regeling ). Ik kan het eenieder aanraden die een hartheeft voor het buitengebied.
In maart 2000 werd op landgoed Brakkestein een contract gesloten tussen deministeries van LNV en VROM enerzijds en de provincies Limburg, Noord-Brabant,Gelderland, Utrecht en Overijssel en de VNG anderzijds. Het doel (naar aanleiding van het uitbreken van de varkenspest) van het contract was het genereren van financiële middelen door de bouw van maximaal 6500 extra woningen zodat stoppende veehouders financieel ondersteund konden worden. Hierdoor moesten duizenden oude stallen uit het buitengebied verdwijnen. Daarnaast moest ook het mestoverschot weggewerkt worden.
Bij mijn vorige werkgever, de gemeente Rijnwaarden, hebben we op een creatieve manier gebruik gemaakt van deze regeling. Als kleine gemeente waren we streng verbonden aan een zeer beperkt woningbouwcontingent van 6 woningen per jaar. In het verleden is grond aangekocht (op basis van het toen geldende streekplan) voor de bouw van 600 woningen in een uitbreidingswijk. Door beleidswijzigingen mochten deze 600 woningen niet meer gebouwd worden maar hadden we wel vele hectares grond in eigendom en werden we dus geconfronteerd met een groot financieel tekort. Tot 2015 had de gemeente nog de mogelijkheid om 46 woningen te realiseren. Door andere beleidswijzigingen moest dit reguliere contingent ingezet worden op inbreidingslocaties. Echter, in 2000 werd het door de ruimte voor ruimte regeling mogelijk extra woningbouwcontingenten te kopen. In de provincie Gelderland kostte een extra contingent
f 200.000 (ongeveer € 90.000). De “deal” die tussen de provincie en de gemeente werd gesloten was dat Rijnwaarden 20 extra contingenten zou kopen en deze, samen met de reguliere contingenten, in de uitbreidingswijk mocht inzetten. Door hier vervolgens royale kavels van te maken en de in de tussenliggende periode flink gestegen grondprijs, werd het mogelijk het geheel kostenneutraal af te sluiten. Na verloop van tijd werd het beleid weer gewijzigd en werd het contingentenbeleid vervangen door het concessiebeleid. Binnen de in onderlinge samenspraak vastgestelde grenzen werd de gemeente niet meer afgerekend op aantallen
woningen. Naar aanleiding hiervan is het plan voor de 66 woningen ingrijpend aangepast met als resultaat dat er nu een wijk gerealiseerd is van ruim 180 woningen bestaande uit een grote mix van dure kavels, goedkope koopwoningen (vanaf € 139.000) en betaalbare huurwoningen.
Door de ruimte voor ruimte regeling heeft de gemeente Rijnwaarden alsnog een fraaie groene wijk (kostenneutraal) kunnen realiseren. In 2009 ontving de gemeente de provinciale afrekening van de ruimte voor ruimte regeling. De provincie heeft haar taakstelling ruimschoots gehaald binnen de bestaande budgetten. Naar aanleiding hiervan is het “overschot” verdeeld onder de deelnemende gemeenten en heeft
Rijnwaarden nog een fors bedrag teruggestort gekregen!
Door: Hans Stam